Werkplekleren is trending. Maar hoe pakken zorginstellingen dit nu concreet aan? Hoe komen ze van een goed onderbouwde visie op leren en ontwikkelen naar daadwerkelijke organisatie op de werkvloer? Drie instellingen delen hun best practices.

Sensire: opleiden op maat

Sensire is de grootste zorgorganisatie in de Achterhoek en de Liemers, met ruim 2.500 medewerkers die zich inzetten binnen thuiszorg, op zorglocaties en in de jeugdgezondheidszorg. Leren vindt bij Sensire zoveel mogelijk plaats op de werkplek. Daarnaast ook op school, in de digitale leeromgeving en in het werkleercentrum.

Mareen van Londen, senior adviseur learning & development: “Onze droom is continu leren, van en met elkaar, tijdens het werk. De praktijk staat daarbij centraal.” Mareen adviseert medewerkers, teams en de organisatie bij leer- en ontwikkelvraagstukken. “Opleiden op maat staat bij ons hoog in het vaandel. Iedereen is welkom bij ons en bij binnenkomst kijken we naar iemands niveau, wensen en kennis. Afhankelijk daarvan bepalen we de werkzaamheden, mate van begeleiding en of een voortraject nodig is.” Trots zijn ze bij Sensire op de 21 Wijkleercentra die gerealiseerd zijn in Oost-Nederland. Mareen: “Binnen een postcodegebied komen alle lerenden van alle niveaus een dagdeel per week bij elkaar om te leren van en met elkaar. Bovendien loopt er op dit moment in samenwerking met het Ministerie van VWS een experiment op het Graafschap College. We testen welke meerwaarde het levert als we het hele curriculum loslaten, urennormen en regeltjes even vergeten en het helemaal anders doen.”

 

Frisse ideeën

Petra Harmsen was tot voor kort wijkverpleegkundige en projectleider bij Sensire. “In de tijd dat ik nog student was, had ik professionals om me heen die me verder lieten kijken dan de dagdagelijkse zaken. Dat heeft me gevormd en heeft mede bepaald hoe ik later zelf studenten ging begeleiden.” De kern is maatwerk, aldus Harmsen. “Iedere student is anders. Ik vroeg studenten altijd eerst naar de verwachtingen. Die waren vaak negatief. Zoals bij ‘Sophie’, die niet bepaald gemotiveerd was voor de stage binnen de ouderenzorg waar ze terechtkwam. Ik noemde haar ‘verpleegkundige in opleiding’ in plaats van stagiaire. Ik liet haar de hele organisatie en daarbuiten zien, niet die ene plek waar haar werk zich afspeelde. Zo ontdekte ze de veelzijdigheid van het vak. En ik leerde haar dat ze zelf een rol kon spelen in dit vak. Ik geloof in het laten meedenken over dagelijkse dingen. Studenten hebben heel veel frisse ideeën; stel ze vragen, leg ze uitdagingen voor. En kijk dan eens wat dat doet met de leercurve van de rest van het team…!”

“Leg studenten vraagstukken voor en kijk wat dat doet met de leercurve van het team”

5 tips van Petra om millennials in de zorg optimaal te laten leren:

– Laat studenten een eigen visie op zorg ontwikkelen
– Begin niet bij het kopje ‘basiszorg’ maar laat de boeken eerst dicht en start bij de eigen motiverende factor van de student
– Lever maatwerk
– Maak van iedere student een ontwikkelfactor voor team
– Biedt flexibiliteit; laat de stage zoveel mogelijk vormgeven door de student zelf

Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis: leren en groeien in Zorg Innovatie Centra

Het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) heeft Zorg Innovatie Centra (ZIC) opgetuigd om handen en voeten te geven aan werkplekleren. Sacha van Dijk, Begeleidingskundige en adviseur Leerhuis: “Op een ZIC kunnen meer dan 25 studenten tegelijkertijd op stage, terwijl dat aantal op gewone verpleegafdelingen vaak zeven tot acht is. Er werken afgestudeerde, ervaren verpleegkundigen als werkbegeleiders. Zij geven coachende begeleiding waardoor de studenten een onderzoekende houding ontwikkelen. Zowel de studenten als de medewerkers op een ZIC blijven in hoog tempo leren en groeien. Onze Raad van Bestuur ziet de meerwaarde en daardoor heeft ons ziekenhuis kunnen investeren in het aanleren van coachingsvaardigheden van de verpleegkundigen die op een ZIC werken.”

“We realiseren ons dat we geslaagd zijn als we eerstejaars studenten grapjes zien maken met een teamleider”

Evaluaties van de ZIC-formule zijn positief: studenten ervaren het ZIC als een warme plek waar ruimte is om echt te leren en meer te zijn dan alleen maar ‘extra handjes aan het bed’. Ze beschrijven de samenwerking met de professionele verpleegkundigen als gelijkwaardig. Opleidingsadviseur Monique Dooijes: “We realiseren ons dat we geslaagd zijn in ons doel als we eerstejaars studenten grapjes zien maken met een teamleider. We zien ook dat veel studenten die stage lopen op een ZIC, na hun afstuderen terugkomen bij ons.”

Aafje: leermodel 70/20/10

Ook bij Aafje, zorginstelling met 3.800 medewerkers en thuiszorg, huizen en zorghotels in Rotterdam en omgeving, weten ze van wanten als het om werkplekleren gaat. In 2017 werden de leer-experts binnen Aafje voor de uitdaging gesteld een ontwikkel- en scholingsprogramma voor EVV’ers (Eerste Verantwoordelijke Verzorgenden) te ontwikkelen dat past bij de toenemend complexe zorg en veranderende managementstructuur en functies. “Ons antwoord bestond uit het 70:20:10 leermodel,” legt Opleidingsadviseur Anke Jeroense uit. “Lerend werken en werkend leren werd onze insteek: EVV’ers gingen voor 70% leren op de werkplek, voor 20% sociaal en voor 10% formeel. Samen met Noordhoff ontwierpen we e-learning met verschillende leerpaden. Leercoaches en medewerkers keken bij elke stap van het proces mee om te bepalen of we op de goede weg zaten.”
Aafje is nu anderhalf jaar verder en kijkt tevreden terug op de eerste periode. Tevredenheid is er ook bij de EVV’ers zelf. Zoals bij ‘Barbara’: “De opleiding was behoorlijk uitdagend, met theorie, praktijkfilmpjes en een eindtoets. Mijn leercoach heeft me enorm geholpen. Samen namen we de modules van de e-learning door en juist de combinatie met werk maakte het verschil. Het gebeurde regelmatig dat ik de stof ineens begreep als mijn leercoach zei: pas het nou eens toe op je klant in appartement 9. Meestal ging dan het lampje branden!”

“Lerend werken en werkend leren werd onze insteek”